Хоту көһөрүллүүгэ анаммыт өйдөбүнньүк уруоктар
Улууспут историятын ыар чахчытын, Хоту көһөрүллүү туһунан сырдатар, билиһиннэрэр өйдөбүнньүк уруоктар библиотекаларга ыытылла тураллар. Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр 1942 сыллаахха Чурапчы оройуонун 41 колхуоһа партия Обкомун бюротун атырдьах ыйын 11 күнүнээҕи 213№-дээх уурааҕынан күүс өттүнэн Кэбээйи, Эдьигээн, Булуҥ оройуоннарыгар балык булдугар көһөрүллүүгэ барбыттара. Биир дойдулаахтарбыт үгүстэрэ хоргуйан, аас-туор олоҕу тулуйбакка, тоҥон-хатан, ыалдьан өлбүттэрэ, көмүс уҥуохтара хоту дойду буоругар хаалбыттара. Бу сыыһа дьаһал «Чурапчы алдьархайа» диэн Саха сирин историятын харах уулаах кэрчигэ буолар.
Е.А.Борисов аатынан киин библиотека үлэһиттэрэ С.А.Новгородов аатынан орто оскуола, С.К.Макаров аатынан улуустааҕы гимназия үөрэнээччилэригэр көһөрүллүүгэ анаммыт уруоктары ыыттылар, ону тэҥэ И.М.Павлов аатынан орто оскуолаҕа, Чурапчытааҕы аграрнай-техническэй колледж устудьуоннарыгар кэтэхтэн библио-чаастар буоллулар.
С.К. Макаров аатынан улуустааҕы гимназияҕа
С.А. Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатыгар
Библиотекардар көһөрүллүү историятын кинигэлэргэ киирбит докумуоннарынан, матырыйаалларынан билиһиннэрдилэр. Нэһилиэктэр, кыраайы үөрэтээччилэр, көһөрүллүү кыттыылаахтарын ол тыйыс сыллары кэпсиир кинигэлэрин сырдаттылар. Оҕолор хоту тиийэн биир дойдулаахтарбыт хайдах курдук ыарахаттары эттэринэн-хааннарынан билэн, хоргуйууну, өлүүнү-сүтүүнү, тоҥууну-хатыыны көрсөн, кыайыы туһа диэн балык булдугар туох баар күүстэринэн үлэлээн улуу кыайыыны уһансыбыттарын туһунан ахтыылары чуумпуран иһиттилэр. Көһүүгэ сылдьыбыт эһэлэрин, эбэлэрин туһунан ахтан-санаан аастылар.
«Майя Аргунова күннүгэ» диэн көһүүгэ тиийэн сырдык тыына быстыбыт 10 саастаах кырачаан кыыс ыар дьылҕатын туһунан уус-уран айымньы оҥоһуу өйүнэн оҥоһуллубут видеоролигын көрдүлэр, көһөрүллүүгэ анаммыт тургутукка кытыннылар.
Көһөрүллүү алдьархайын, кыайыы туһугар бэйэлэрин харыстаммакка үлэлээбит биир дойдулаахтарбытын кэриэстээн, көлүөнэттэн көлүөнэҕэ тиэрдэр биһиги ытык иэспит. Историябыт биир иэдээннээх кэмин туһунан оҕолорбут, ыччаттарбыт билэллэригэр маннык иитэр-үөрэтэр уруоктар көмө буолалларыгар эрэнэбит.
