Ааҕааччыга биһирэммит кинигэлэр

Кэнники кэмҥэ ааҕааччылар сөбүлээн ааҕар кинигэлэрэ

Төлкө

Николай Якутскай чахчы да улуу айымньытын күн бүгүҥҥэ диэри дьон-аймах биһирэбиллэрин ылыаҕын ыла турар. Бу айымньы үйэлээх Таптал кэхтибэт күүһүн уруйдуур ол иһин сэргэнэр, сэргэниэ уонна хаһан да сонунун сүтэриэ суоҕа.

Хоболоох суол

П.Н.Харитонов — Ойуку «Хоболоох суол» кинигэлэрин дьон сэҥээрэн ааҕар.

«Хоболоох суол» — автор бастакы романа. Роман Лена орто умнаһынан тарҕанан олорор нуучча бааһынайдарын уонна дьаамсыктарын олоҕун киэҥник арыйан көрдөрөр. Суруллубут үгүс персонаж дьиҥ олоххо баар буола сылдьыбыт дьон. Автор кинилэр олорон кэлбит историческай кэмнэрин сиһилии ойуулуурга дьулуһар.

“Аҕа уонна уол” — “Хоболоох суол» роман (1999 с.) иккис кинигэтэ. Автор XVIII үйэ иккис аҥарыгар Россия араас муннуктарыттан көһөрүллэн кэлбит “ыраахтааҕы дьаамсыктарын» удьуордарын уонна Хаҥалас сахаларын олохторун киэҥник арыйан көрдөрөр. Ромаҥҥа геройдар Саха сиригэр буолбүт историческай событиеларга, хамсааһыҥҥа кыттыылара, аҕа уонна уол уустук сыһыаннаһыыта, эдэр көлүөнэ өйө-санаата уһуктуута көстөр.

«Хоболоох суол» роман «Кэтэһиилээх кэм» диэн үһүс кинигэтэ Ленаҕа саха уонна нуучча бааһынайдарын олохторун, либеральнай революция лидердэрэ В. В. Никифоров-Күлүмнүүр, Г. В. Ксенофонтов охсуһууларын, суруйааччы А. Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй атыыһыт-меценат С. П. Барашковы кытта доҕордоһуутун, Ксенофонтовтар иллээх дьиэ кэргэннэрин эргимтэлэрин, сыылынайдар ааттарын хат тилиннэнэр. Роман олунньутааҕы буржуазнай-демократическай революция кэмигэр тириэрдэр уонна Саха сирин дьоно Россиялыын арахсыспат дьылҕалаахтарын көрдөрөр

Тумаҥҥа симэлийбиттэр

Ааҕааччы киэҥ сэҥээриитин, биһирэбилин ылбыт Иван Андросов — Айанньыт «Тумаҥҥа симэлийбиттэр» романа буолар

1 чааһа. Ааспыт история чахчытын ойуулуур уус-уран айымньыга кыргыс үйэтигэр Тыгын Тойон дуоҕа тутааччыта, аҕа ууһун биир бас-көс киһитэ Туоҕа Боотур Орто Бүлүү (билиҥҥитэ Кэбээйи сиригэр) көһөн барыыта, мүччүргэннээх айана, олохсуйуута сабаҕалааһын биир көрүүтүнэн ааҕааччыны умсугутар, тэҥҥэ долгутар гына кэрэхсэбиллээхтик кэпсэнэр.

2 чааһа. Ааспыт история чахчытын ойуулуур уус-уран айымньыга кыргыс үйэтигэр Тыгын Тойон дуоҕа тутааччыта, аҕа ууһун биир бас-көс киһитэ Туоҕа Боотур Орто Бүлүү (билиҥҥитэ Кэбээйи сиригэр) көһөн барыыта, мүччүргэннээх айана, олохсуйуута сабаҕалааһын биир көрүүтүнэн ааҕааччыны умсугутар, тэҥҥэ долгутар гына кэрэхсэбиллээхтик кэпсэнэр.

3 чааһа. Ол үйэлэр кэтэхтэригэр туман буолбут хонуктар кистэлэҥнэрэ тугуй-ханныгый? Кии дуу, киһи дуу буолар тыын харбас кэмҥэ өбүгэлэр кэс тыллара, олох иһин туруулаһыылара, кырдьыктара ааспыты анааран, билиҥҥигэ бэлиэтээн кэлэри торумнуурга, кэскили тэрийэргэ, үйэлээҕи үксэтэргэ олук буолар аналлаах. Ааспыт история чахчытын уус-ураннык кэпсиир айымньыга ойууламмыт кыргыс үйэтигэр аҕа ууһун бас-көс киһитэ Туоҕа Боотур Орто Бүлүү сиригэр олохсуйуута, мүччүргэннээх айана, сырыыта, олохтоох омуктары кытта сыһыана, мөккүөрэ, оччотооҕу кэм олоҕо-дьаһаҕа, сиэрэ-майгыта ааҕааччыны умсугутан, тумаҥҥа симэлийбиттэр кэс тылларын тиэрдиэҕэ. 

Дьылҕа. — Тыын тыыҥҥа харбас күчүмэҕэй күҥҥэ, сарсын-өйүүн туох күүтэрэ биллибэт тумарык түгэҥҥэ ким өй-санаа буолан күүс-көмө, туох кэскиллээҕи тобуларга өйөбүл-тирэх буолуой? Ааспыт история чахчытын ойуулуур уус-уран айымньы төрдүс олугар аҕа ууһун бас-көс киһитэ Туоҕа Боотур инитэ Дагдаҕар Боотур үөрэҕэр уһуйуллуута, кистэлэҥ сорудахха мүччүргэннээх сырыыта, өлөр өлүүттэн булугас өйүнэн, өбүгэ күүһүнэн, олоххо иҥэриммит сатабылынан быыһаныыта кэрэхсэбиллээхтик ойууланар.

Уһуйуллуу. — Ааҕааччы киэҥ сэҥээриитин, биһирэбилин ылбыт Иван Андросов-Айанньыт «Тумаҥҥа симэлийбиттэр» диэн историческай айымньытын «Уһуйуллуу. Дагдаҕар Боотур» бэһис кинигэтигэр боотур буоларга айылҕаттан анатыылаах уол оҕо уйана-хатана биллэр кыргыс үөрэҕэр такайыллан, Дьылҕа Хаан уустук тургутууларын, оһолун-буомун сылбырҕа-сымса туттунуутунан, сатабылынан, хорсун санаатынан, ураты чуор дьоҕурунан, итиэннэ Аар айылҕа араҥаччылыыр күүһүнэн эрдээхтик туораан, Дагдаҕар Боотур дэтэн, улахан аҕа ууһун боотурдарын бас-көс киһитэ буолара ураннык хоһуйуллар.

Виталий Егоров — фантастическай уонна мистическай айымньылар ааптардара, чуолаан саха литературнай эйгэтигэр ордук биллэр. Кини элбэх айымньыларын дьон сэргээн ааҕар.

• НЕЛЮДЬ — Почему так долго вел свой кровавый счет серийный убийца? Неужели его изворотливый ум и криминальный талант позволяли ему избегать сурового наказания, или же это недоработки и преступное попустительство правоохранителей, не сумевших или не захотевших разгадать страшную тайну маленького городка? Несмотря на противодействие своих нечистоплотных коллег, двое честных оперативников берутся за расследование злодеяний неуловимого преступника, но проходят годы, прежде чем восторжествует справедливость.
• ШАТУНЫ — События настолько ужасны, что местами кажутся мистикой, вымыслом. Однако, самое страшное в том, что все это — правда.Жуткая история. Хоронят пожилого человека. Родственники прощаются. Кладбищенские рабочие начинают опускать гроб в могилу, как вдруг… замечают на дне ямы какие-то предметы. Вызвали сотрудника уголовного розыска. Тот опустился на дно ямы и обнаружил пальто, сапоги, дамскую сумочку, а в ней — студенческий проездной билет на имя Кашиной Елены, которая несколько дней назад пропала без вести.
  Но это были только цветочки. Вскоре в милицию обратился фермер Коптев и рассказал, что его собака Найда приволокла из леса… сперва фермеру показалось, что какого-то зверька — ондатру или суслика, а когда подошел поближе, чтобы рассмотреть, то чуть не грохнулся в обморок…«Сыщикам пришлось схватиться с лесным людоедом и разоблачить самую опасную банду того времени. Не сразу скажешь однозначно, кто из них был страшнее и опаснее». — Виталий Егоров
• ИЗМУЧЕННЫЕ СМУТОЙ ВРЕМЕНИ — 90-е годы. Советский Союз доживает последние дни. Правительство страны разрешает свободную кооперацию, и многие устремляются на новую ниву, чтобы создать собственное дело, избавиться от постоянной нужды и бедности, поправить свое материальное положение. Как следствие, появляются рэкетиры и бандиты разных мастей, чтобы паразитировать на этих пионерах коммерции и предпринимательства. В такое неспокойное время у главного героя – милиционера Седова – при странном стечении обстоятельств загадочно пропадает армейский друг со своей женой. Седов пускается в опасную авантюру, чтобы найти близких ему людей.
• ПРОКЛЯТИЕ ОГНЕННОЙ ЛОШАДИ — Мила была очень красивой рыжей девушкой. И за ней тянулся шлейф жутких слухов и обвинений. Весь поселок был уверен, что она — ведьма. В школе в нее были влюблены многие мальчики. Один из них сначала лишился глаза, а потом повесился. Другой был застрелен из-за ревности соперником, но спустя несколько лет и сам соперник был убит новым поклонником Милы. А потом и поклонник повесился в камере… В эту историю трудно поверить. Особенно, в ее конец. «Все это произошло на самом деле. Подробности мне известны потому, что в те времена я был одним из руководителей уголовного розыска Якутска и выезжал на два убийства, о которых рассказывается в повести.
• АДЫАЧЧЫ АЙМАЛҔАНА — Это мистическая повесть, основанная на якутском фольклоре и традициях. Главный герой — адыаччы (рассказчик), который странствует по родной земле и собирает необычные истории, легенды и сказания. Его путь — это испытания и встречи с удивительными персонажами сакha мифологии: духами, таинственными существами, людьми с особой судьбой. Через призму народных поверий и древних традиций автор раскрывает внутренний мир якутского рассказчика, его поиски смысла жизни, духовного баланса и гармонии с окружающим миром. Повесть пропитана атмосферой якутской природы, уважения к родным корням и мистики Севера.
• ИДУЩИЕ ПО СЛЕДУ — Он жил один в большом доме на краю поселка. Преподавал музыку в училище. Местные прозвали его «интеллигентом». Частенько музыканта видели в винно-водочном магазине. Обычно он покупал красное вино, хотя сам алкоголь не употреблял. В один прекрасный день он вдруг бросил все и уехал в Азербайджан. Ну что ж, уехал так уехал. Какой южанин долго выдержит на лютом Севере? И никто бы о нем не вспомнил, если бы в прокуратуру не поступило заявление об исчезновении матери троих детей Поповой. Следователь прокуратуры Николай Семин выяснил, что у «интеллигента» было своеобразное хобби: он приглашал одиноких женщин к себе домой…
• ПО СЛЕДАМ ЛЮДОЕДА — Конец девяностых. На одном из золотодобывающих приисков, расположенных в Якутии, совершено жестокое убийство старателей. Все золото, которое было у них, похищено убийцами. По указанию руководства МВД для поиска преступников в северный район отправляются оперативники Димов и Климов. Некоторое время спустя оперативники вышли на криминальную сеть, состоящую из коррумпированных правоохранителей, которые любой ценой пытались помешать расследованию…

Биир сэҥээриигэ сылдьар кинигэ буолар «Илин былдьаһыы» Исай Никифоров сэһэнэ.

Сахаларга былыр — былыргыттан биир кэрэхсэбиллээх оонньуута — күрэхтэһии-ат сүүрдүүтэ буолара биллэр. Былыр бу оонньуулар спортивнай аналын таһынан, саха баайдарын икки ардыларыгар бэйэ-бэйэлэригэр туһалаах күрэстэһиигэ кубулуйаллара. Биир оннук түбэлтэ туһунан Исай Никифоров бэйэтин сэһэнигэр кэпсиир.

Кэлэн уларсын, ааҕыҥ, дуоһуйун! Киин бибилэтиэкэ абонемент саалата.