Бэчээт күнэ

Тохсунньу 13 күнэ — Арассыыйа бэчээтин күнэ. Бэчээт үлэһиттэрин, маассабай иһитиннэрэр ситимнэр уонна суруналыыстар идэлээх бэлиэ күннэрэ.
Бу бэлиэ күн Пётр I ыйааҕынан 1703 сыл тохсунньу 13 күнүгэр Арассыыйаҕа бастакы бэчээттэммит «Ведомости» хаһыат тахсыбытын кытта ситимнээх. Хаһыаты бэлэмнээһиҥҥэ Пётр I бэйэтэ быһаччы кыттыбыта: таһаарыыга матырыйааллары талара, тылбаас хаачыстыбатын бэрэбиэркэлиирэ уонна көннөрүүлэри оҥороро.
Бэчээт күнэ РСФСР Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун 1991 сыл ахсынньы 28 күнүнээҕи уурааҕынан олохтоммута. Ити иннинэ ССРС-ка Сэбиэскэй бэчээт күнэ ыам ыйын 5 күнүгэр 1912 сыллаахха «Правда» хаһыат бастакы нүөмэрэ тахсыбыт күнүгэр бэлиэтэнэрэ.
Саха сиригэр Ил Дархан Айсен Николаев ыйааҕынан Национальнай бэчээт күнэ от ыйын 1 күнүгэр 2020 сыллаахтан бэлиэтэнэр. Ол төрүөтүнэн 1907 сыллаахха от ыйын 1 күнүгэр тахсыбыт «Саха дойдута» («Якутский край”) хаһыат күн сирин көрбүтэ буолар.
Чурапчы улууһун «Саҥа олох» хаһыатын бастакы нүөмэрэ 1931 сыллаахха алтынньы 15 күнүгэр «Социализм суола” диэн ааттанан тахсыбыта. «Саҥа олох” хаһыат улуус сайдыытын, олоҕун –дьаһаҕын, үлэтин-хамнаһын кэрэһэлиир киэҥ эйгэҕэ тиэрдэр, бэлиэ түгэннэри үйэтитэр, сонуну-нуомаһы дьоҥҥо-сэргэҕэ сырдатар, нэһилиэнньэ үгүс дьонун арахсыспат аргыһа, кэтэһиилээх доҕоро буолар. Е.А.Борисов аатынан киин библиотека сайтыгар 1969 сыллаахтан киирбит «Саҥа олох” хаһыат электроннай балаһатын көрүҥ, ааҕыҥ, тускутугар туһаныҥ! https://churlib.ru/arhiv/arhiv-gazet/
Бэчээт үлэһиттэрин, сонуннары сырдатар, иһитиннэрэр, көрдөрөр, тарҕатар эйгэ бары үлэһиттэрин идэлээх күннэринэн эҕэрдэлиибит!